Blog
Uminchu
Tomasz Greniuch
Tomasz Greniuch Historyk rzucający prawdę przeciw światu. Doktorant KUL.
0 obserwujących 42 notki 54074 odsłony
Tomasz Greniuch, 13 marca 2010 r.

Zgrupowanie Oddziałów Narodowych Sił Zbrojnych "Bartek"

2364 1 0 A A A


 


TEKST WYSTĄPIENIA MGR TOMASZA GRENIUCHA
 W LUBLINIE 8 MARCA 2010
NA KONFERENCJI „MORALNI ZWYCIĘZCY - WYKLĘCI ŻOŁNIERZE"

 


ZO NSZ „Bartek" było zbrojną formacją partyzancką o charakterze antykomunistycznym podporządkowaną VII Okręgowi Narodowych Sił Zbrojnych.

W latach 1945-1947 ZO NSZ „Bartek" swoją działalnością skutecznie destabilizowało i paraliżowało proces wprowadzania  „władzy ludowej" na terenach Śląska Cieszyńskiego i zachodniej Małopolski.

 

Działalność ZO NSZ „Bartek" nierozerwalnie łączy się z osobą Henryka Flame (1918-1947).

 


Kpt. Henryk Flame "Bartek"


Henryk Flame był przedwojennym harcerzem, instruktorem narciarskim, podoficerem lotnictwa.

 W kampanii wrześniowej walczył w 123 eskadrze myśliwskiej w elitarnej Brygadzie  Pościgowejbroniącej nieba nad Warszawą.

W okresie okupacji niemieckiej założyciel i komendant lokalnej organizacji dywersyjno-sabotażowej o kryptonimie H.A.K.podporządkowanej Armii Krajowej

Zagrożony dekonspiracją, na przełomie 1943/1944 uciekł do lasu przyłączając się do oddziału leśnego AK, przyjmując pseudonim „Grot".

W pierwszej połowie 1944 roku oddział rozpadł się na dwa niezależne oddziały, komendę jednego z nich objął  Flame.

Grupa „Grota" zachowała organizacyjną samodzielność wykonując akcje aprowizacyjne i represyjne na miejscowych volksdeutschach. Oddział „Grota" w szczytowym okresie działalności liczył sobie około 15 partyzantów.

W październiku 1944 roku oddziałem Flamego zainteresowali się przedstawiciele Komendy Okręgu Krakowskiego NSZ, kpt. Franciszek Wąs ps. „Warmiński", szef wydziału I organizacyjnego i kpt. Jerzy Wojciechowski „Om" przeznaczony do obięcia funkcji szefa PAS na nowym terenie.

Obaj oficerowie wyjechali na Śląsk Cieszyński z misją utworzenia na tych terenach nowego okręgu NSZ.  Grupa „Grota" w pełni podporządkowała się władzom NSZ i już 28 października większość partyzantów „Grota" została zaprzysiężona na żołnierzy tej formacji.

 W planach NSZ oddział Flamego miał zostać przekształcony w elitarne, kadrowe drużyny Pogotowia Akcji Specjalnej wykonując ściśle zaplanowane przez lokalną Komendę Okręgu NSZ akcje o charakterze aprowizacyjnym, sabotażowo-dywersyjnym i akcje likwidacyjne gorliwych funkcjonariuszy nowej władzy.

Gdy na początku roku 1945 na Śląsku Cieszyńskim toczyły się walki frontowe, oddział „Grota", na rozkaz zwierzchników z NSZ, atakował wycofujących się Niemców, zdobywając na nich broń i zaopatrzenie, niezbędne do kontynuowania walki z nowym okupantem.

12 lutego 1945 roku wojska Armii Czerwonej wkroczyły do Czechowic-Dziedzic wyzwalając z pod okupacji niemieckiej obszary będące terenem operacyjnym oddziału Flamego.

W nowej rzeczywistości, Kierownictwo NSZ wykorzystując fakt formowania się dopiero „władzy ludowej" na „wyzwolonych" trenach, skierowało grupę Flamego do zorganizowania posterunku Milicji Obywatelskiej w Czechowicach-Dziedzicach.

W ten sposób NSZ zamierzało zinfiltrować i zdezorganizować od wewnątrz narzuconą przez ZSRR władzę.

Henryk Flame był komendantem I Komisariatu MO w Czechowicach-Dziedzicach od 12 lutego do początku maja 1945 roku.

W okresie tym podległy Flame Komisariat w pełni obsadzony został zaufanymi ludźmi. Gromadzona była broń i inne środki potrzebne do zbrojnego wystąpienia przeciw komunistom, jak również Flame z podległymi sobie ludźmi destabilizował pracę instalowania „nowej władzy"  na terenie działalności Komisariatu.

Z początkiem maja 1945 roku, na rozkaz dowództwa NSZ, Flame ze swoimi ludźmi z Komisariatu z MO, w obliczu dekonspiracji, ewakuował się w pobliskie góry.

W tym czasie w pobliskich Katowicach została powołana do życia nowa struktura terenowa NSZ, Okręg Śląsko-Cieszyński, który otrzymał numer siódmy.

 W nowej strukturze 30 osobowy oddział Flamego, który przyjął pseudonim „Bartek", stał się główną siłą zbrojną Okręgu a jednocześnie zalążkiem planowanych, kadrowych drużyn Pogotowia Akcji Specjalnej (PAS).  Z ramienia VII Okręgu szefem PAS został doświadczony oficer NSZ Jerzy Wojciechowski „Om" „Jerzy" (1909 - 1949), który stał się jednocześnie bezpośrednim przełożonym „Bartka".

 

Po ewakuacji z posterunku MO na początku maja 1945 roku grupa „Bartka" (6 osób) udała się do Górnego Lasu (obecnie dzielnica Czechowic-Dziedzic) gdzie połączyła się z lokalnymi sympatykami NSZ w liczbie około 20 miejscowych chłopców. W ten sposób powstał 30 osobowy oddział, który Flame podzielił na dwa pododdziały.

Nad jednym objął dowództwo osobiście (10 os.) a drugi oddał pod dowództwo Jana Przwoźnika ps. „Ryś" (1923 - 1946), osobistego przyjaciela i powiernika.


Por. Jan Przewoźnik "Ryś"

 Do końca września oba oddziały operowały samodzielnie, jednak z początkiem października Flame  zarządził ogólną koncentrację na Baraniej Górze, najwyższym, mocno zalesionym i niedostępnym masywie górskim Beskidu Śląskiego.   Tam, w jednym ze schronisk położonych na zboczu Baraniej Góry, zgromadziło się około 40 partyzantów, stanowiących kadrę przyszłego zgrupowania,  których „Bartek" postanowił podzielić na kilka mniejszych oddziałów, przyszłych drużyn PAS według zaleceń Jerzego Wojciechowskiego, bezpośredniego przełożonego „Bartka" z dowództwa VII Okręgu NSZ.

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Tematy w dziale Kultura